Ronde 9: strijd tot het bittere eind

Wie de zachtaardige mannen van de organisatie niet zou kennen, zou denken dat het BDO Chess Tournament geregeerd werd door een meedogenloos heerschap waartegen Luis Rentero, de remisehatende Linaresbaas van weleer, als een mak schaap zou afsteken. Eigenlijk stond in de laatste ronde van het Haarlemse toernooi alleen nog de promotie naar de hoofdgroep op het spel: IM- of GM-normen waren al buiten bereik en de Premier Group was al een ronde voor het eind beslist. Maar desondanks werd er door vrijwel alle spelers - alleen de heren Klein en Heemskerk deden het rustig aan - gevochten alsof hun leven ervan afhing. Zelden kende een gesloten schaaktoernooi zo'n strijdlustige slotronde, en dat rechtvaardigt de conclusie dat de deelnemers het naar hun zin hadden in het derde BDO-toernooi.

Eén speler is zeker van een uitnodiging voor de vierde editie, en dat is Jeffrey van Vliet, die de strijd om het felbegeerde ticket naar het Premier Tournament van 2008 won. Jeffrey wilde het lot zondag al snel in handen leggen van Tex de Wit en Ardjan Langedijk, die het tegen elkaar moesten opnemen. Al na vijf zetten bood Jeffrey remise aan tegen de speler die in een eerder verslag nog bestempeld werd als de Rob Hartoch van dit toernooi. Jelmer Sminia, over hem hebben we het hier, liet zich echter van zijn beste kant zien in een poging zijn mislukte toernooi nog enige glans te geven. Veel voordeel kreeg hij echter niet, en nadat wit zijn d-pion had geruild tegen zwarts a-pion was het eerder zwart die beter stond. Het kostte Jeffrey vervolgens weinig moeite zijn halfje binnen te slepen.

Dat bracht zijn totaal op 6 punten, een score die alleen overtroffen kon worden door Ardjan Langedijk. In een Engelse partij was Ardjan echter al snel een pion kwijtgeraakt, en compensatie was ver te zoeken. Van Vliet had ongetwijfeld zijn Sonneborn-Berger-rekensommetjes gemaakt en wist dat bij gelijk eindigen Ardjan sowieso kansloos was en Tex de Wit slechts een theoretische kans had. Dat scenario, waarin de uitslagen van alle drie de andere partijen in Tex' voordeel moesten werken, was echter al doorkruist door de snelle remise bij Klein-Heemskerk. Mogelijk brak bij Jeffrey nog even het zweet uit toen Tex een stuk offerde, maar na 26.fxg6 (zie diagram) begon de ellende eigenlijk pas goed voor zwart. Na 26...Txd5 27.gxf7+ Kg7 28.e6 werden de vele dreigingen te veel voor de in tijdnood verkerende Ardjan.

Daarmee werd Jeffrey van Vliet dus winnaar van de Challenger-groep, en hoewel menigeen zich afvroeg waarom over promotie beslist werd op grond van zoiets banaals als SB-punten (waarom geen barrage, o organisatie?), kon iedereen wel vrede hebben met deze uitslag. Na zijn nederlaag in de eerste ronde was Jeffrey de meest constante speler, en de score van Tex de Wit had ook makkelijk anderhalf punt lager uit kunnen vallen. Tex kon op zijn beurt niet anders dan zeer tevreden zijn, en was dat dan ook.

In de hoofdgroep was de strijd zoals gezegd al beslecht toen Aleksandar Berelovich in de voorlaatste ronde had afgerekend met zijn laatste belager. 'He doesn't need a draw now', verzuchtte daarop Yochanan Afek, die al aan zag komen dat de Oekraïener nu vast niet voor een salonremise te porren zou zijn. En inderdaad, in een ongebruikelijke Siciliaan werd Afeks koning al snel naar onveilige oorden gestuurd. Net toen het ergste achter de rug leek, speelde Afek naar eigen zeggen te roekeloos en belandde hij in een toreneindspel met een pion minder. Dat schoof de toernooiwinnaar ogenschijnlijk moeiteloos naar winst. Met 7½ uit 9 en twee punten meer dan de nummer 2 kan er geen twijfel over bestaan wie afgelopen week de sterkste was in Haarlem.

Karel van der Weide durfde tegen Robert Ris wel in te gaan op de Mieses-variant met 8...Pb6, die hij tegen Roeland Pruijssers nog had afgewezen ten faveure van het Weens. Met 9.b3 ging Karel niet in op de meest modieuze varianten, maar Robert was ook hierop voorbereid. Met 15...Da2 bracht hij een nieuwtje in een stelling waar 15...Da5 al herhaaldelijk was gespeeld. Nadat Robert eerst pionwinst op b3 had versmaad, won hij even later pion e5. Karel moest compensatie zoeken in actief stukkenspel, maar slaagde daar slechts ten dele in. Zijn kwaliteitsoffer zadelde zwart weliswaar op met een tripel-pion, maar als Robert pion f5 iets minder makkelijk had opgegeven (bijv. 31...g6 in plaats van 31...Pd7), had Karel nog een hele kluif gehad om het halve punt binnen te halen. Nadat wit een extra pionnetje had meegegraaid op h7 woog het witte loperpaar net op tegen de zwarte loper en toren.

Daan Brandenburg en Piet Peelen brachten dezelfde Mieses-variant op het bord. Daan koos met 9.Pc3 wel de kritieke variant, en week even later met 12.c5 af van een partij die hij vorige maand op het Open NK in Dieren van Erik van den Doel had gewonnen na 12.Ld3. Ook nu kon Daan een vol punt bijschrijven. Nadat Piet (na 12.c5 Pd5 13.Lc4, zie diagram) 13...Pxc3 had nagelaten, kon hij pionverlies net verhinderen, maar bleef hij opgescheept met een chronisch zwakke d-pion. Piet liet hem instaan, op zoek naar actief tegenspel, maar Daan wachtte net zolang met slaan tot daarvan geen sprake meer was, en wikkelde daarna af naar een gewonnen eindspel. Daan eindigde daarmee op de valreep op de tweede plaats, naast Karel van der Weide en Attila Czebe, die een rustige remise speelde tegen Christian Richter, die op zijn beurt nog een plaatsje in het klassement opschoof.

Van een theoretisch duel was in de Challenger-groep totaal geen sprake bij Otto Rubingh-Pauline van Nies. Otto maakte het wel heel bont door te openen met 1.b3, 2.Lb2, 3.g3 en 4.Lg2. Pauline besloot over te gaan op een koningsaanval, leek daarbij optisch nog wel aardige kansen te hebben, maar schijn bedriegt wel vaker in het schaakspel. Nadat de aanval gestrand was, was er nog weinig aan de hand, maar toen Pauline het opnieuw actief wilde spelen met 26...b5 ging het snel bergafwaarts. Otto greep de c-lijn, won kort daarop een pion en schoof het resterende eindspelletje vakkundig naar winst. Na een stroeve start eindigde hij daarmee op een verdienstelijke vierde plaats, terwijl Pauline onder haar kunnen presteerde met 3½ uit 9.

Dat er in het derde BDO-toernooi volop gestreden is, werd treffend geïllustreerd doordat 5 uur en 55 minuten na aanvang van de slotronde nog vier middenmoters in ingewikkelde eindspelen verwikkeld waren. Mark van Schaardenburg en Floris van Assendelft speelden een wisselvallig toernooi en zullen beiden niet geheel tevreden zijn met hun eindscore. In een ultieme poging de score nog wat op te vijzelen, kloven de heren een eindspel tot het bot af, waarna de toeschouwers zich tijdens de analyse hardop afvroegen wie er nu eigenlijk op winst had gespeeld. Waarschijnlijk hadden ze dat allebei, maar de eerlijkheid gebiedt te zeggen dat het er 70 van de 77 zetten nogal remiseachtig uitzag.

Xander Wemmers zal met gemengde gevoelens op dit toernooi terugkijken. Lange tijd was hij in de race voor een IM-norm, zelfs nadat hij het onderspit had gedolven tegen de grootmeesters Czebe en Berelovich. Na het drama tegen Richter in ronde 8 had eenieder Xander een hartogiaans halfje gegund, maar in plaats daarvan laadde hij zich nog eens op voor een langdurig gevecht met Roeland Pruijssers. Met 34...d4+ ondernam Xander zelfs een dappere winstpoging, aangezien wit waarschijnlijk niets kan ondernemen als zwart dat ook niet doet. De poging was echter gerechtvaardigd omdat Roeland zijn toren op h4 in de problemen had gebracht, en pion f4 moest opgeven om deze weer in het spel te krijgen. De winstpoging was echter niet zonder risico's, en nadat de witte torens tot volle activiteit waren gekomen, was het wit die in het voordeel kwam. En toen weer zwart, en toen weer wit, en toen weer zwart. Kortom, met nog enkele minuten op de klok brachten de heren een fascinerend eindspel op het bord. Met 80...h3 had Xander het Roeland nog iets lastiger kunnen maken, maar aan de andere kant was het voor de veiligheid van de omstanders ook maar goed dat Xander zich niet verslikte in bijvoorbeeld het gemene 84.f5 (zie diagram). Uiteindelijk waren er vele wegen die naar Remi leidden, en dat werd om 16.59 uur dan ook de terechte uitslag.

Toernooiwinnaar Berelovich miste er bijna zijn trein naar huis door, maar dat mocht de pret niet drukken voor het publiek, dat dus graag nog een barrage tussen Van Vliet en De Wit had gezien. En zo hebben we aan het eind dan toch nog een kritische noot op een voor de rest bijzonder geslaagd en vlekkeloos verlopen toernooi.

Bart Gijswijt

Overige Bulletins